İki makine elemanın birlikte çalışmasını sağlayan ölçülerinin toleransı bu iki elemanın birlikte hangi durumlarda çalışacağını belirler. Bu durumlar çok gevşekten çok sıkıya kadar değişir.

  • Tam boşluksuz konum “H”  büyük veya küçük harf ile belirtilir.
  • A” dan  “G” ye kadar olan büyük veya küçük harfler boşluklu geçmeler için,
  • J” den  “Z” ye kadar olan büyük veya küçük harfler ise sıkı  geçmeler için kullanılırlar.

Her geçme toleransının bir derecesi vardır. Bu dereceler pratikte 5 ile 11 arasında değişir. (1,2,3,4 dereceleri çok yüksek hassasiyet gerektiren ölçü aletlerinin imalatında kullanılır). Bu derece ne kadar küçükse o toleransın hassasiyeti o kadar fazla olur.
Örnek: “Ø120 H7” ölçüsü en fazla “Ø120.04 mm” olabilecekken “Ø120 H11” ölçüsü “Ø120.25” mm ye kadar çıkabilir. Verilen toleransların hassasiyet derecesinin fazla olması maliyete direk etki eden bir husustur. Yani bir burcu “H7” toleransında işlemenin maliyeti “H11” toleransında işleme maliyetinden daha fazladır.

(Not: I, L, O, Q  büyük veya küçük harfleri tolerans gösteriminde kullanılmazlar)

BİRİM DELİK TOLERANSI:

Eğer iç ölçü (delik, aralık vs.) “H” toleransı ile verilmiş ve  içe geçecek malzemenin ölçüsü sıkı veya boşluklu toleranslardan biri ile belirtilmiş ise bu toleransa birim delik toleransı denilir. Örnek “H7- k6”.

BİRİM MİL TOLERANSI:

Eğer içe geçecek olan malzeme (mil vs.) “h” toleransı ile verilmiş ve dışta kalacak ölçü (delik vs.) sıkı veya boşluklu toleranslardan biri ile belirtilmiş ise bu tolerans birim mil toleransı denilir. Örnek “h7- K6”.

NE ZAMAN BİRİM DELİK, NE ZAMAN BİRİM MİL TOLERANSI KULLANILIR.

Ne zaman birim delik, ne zaman birim mil toleransı kullanılacağı dizayn eden kişinin bir tercihi olabileceği gibi zaman zaman zorunluluklar tarafından da belirlenmelidir. Örneğin satın alınan hazır bir malzemenin geçme yüzeyleri belli bir tolerans ile temin edilmiş ise o malzemeye uygun tolerans kullanılır..

Örnek; Krom kaplı miller ve rulmanlar için bir yuva işlenecekse bu yuvanın toleransı birim mil toleransına göre işlenmelidir. Ya da dişli ve rulmanlar için bir mil işlenecekse bu mil çapı birim delik toleransına göre işlenmelidir.

Hazır alınan malzemelerin hangi toleransta işlendiğini bulmak için teknik özelliklerine bakılmalıdır.

Aşağıdaki resimde referans olabilecek geçme
tolerans örnekleri verilmiştir;

 

Disclaimer: Although the information set forth herein is believed to be correct, PIZY makes no recommendation, or offers no warranty of any kind, with respect to the subject matter or its accuracy. PIZY specifically disclaims all warranties, expressed, implied or otherwise, including, without limitation, all warranties of merchantability, fitness or suitability for a particular purpose or application.

Copyright 2014-2021 by PIZY.NET, all rights reserved.